Καθαρίζοντας το υπέδαφος με κεραυνούς

Τα εδάφη ρυπαίνονται. Πιθανόν από φυτοφάρμακα, από πετρελαιοειδή που περιέχουν αλκάνια υψηλού μοριακού βάρους, από διαρροές δεξαμενών καυσίμων και πολλούς άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες. Και αυτό έχει συνέπειες, όπως είναι η μόλυνση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, της χλωρίδας και του ευρύτερου οικοσυστήματος και προφανώς της υγείας των ανθρώπων. Στο προφανές ερώτημα, εάν υπάρχει δυνατότητα απορρύπανσής τους που θα είναι αποτελεσματική και συγχρόνως φθηνή, ήρθαν να απαντήσουν με την ιδέα τους ερευνητές του Ινστιτούτου Επιστημών Χημικής Μηχανικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας Έρευνας στην Πάτρα.

Η ιδέα της ομάδας βασίζεται σε μια συσκευή πλάσματος, δηλαδή ιονισμένο αέριο που αποτελείται από ελεύθερα ηλεκτρόνια, ιόντα και υπεριώδες φως - με απλά λόγια πρόκειται για κεραυνό - που εκμεταλλεύεται τη δράση ακίνδυνων σωματιδίων που οξειδώνουν και τους πιο ανθεκτικούς ρύπους του εδάφους. 

Σύμφωνα με την ιδέα, τα σωματίδια παράγονται από μία ηλεκτρική εκκένωση μεταξύ δύο ηλεκτροδίων, όπου τοποθετείται το ρυπασμένο έδαφος. Στη διαδικασία απορρύπανσης διοχετεύεται στο έδαφος μόνο ατμοσφαιρικός αέρας. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει θέμα περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενώ επιτυγχάνεται και ο άλλος στόχος που είναι η ελαχιστοποίηση του οικονομικού κόστους. Εκείνο που επίσης έχει σημασία είναι ο χρόνος που χρειάζεται η συσκευή πλάσματος για την απορρύπανση, καθώς είναι μόλις λίγα λεπτά. Επίσης, η κατανάλωση ενέργειας είναι συγκρίσιμη με μιας μικρής λάμπας φωτός. Τη συσκευή μπορεί να χρησιμοποιήσει ακόμη και ανειδίκευτο προσωπικό, ενώ είναι άμεσα επεκτάσιμη σε βιομηχανική κλίμακα.    
Η συσκευή ψυχρού πλάσματος έχει ήδη κατασκευαστεί σε εργαστηριακή κλίμακα. Επίσης έχει «επιβεβαιωθεί», όπως εξηγούν οι ερευνητές μετά από σειρά πειραματικών μετρήσεων, η γρήγορη και καθολική απορρύπανση εδαφών που έχουν ρυπανθεί από υδρογονάνθρακες ή φυτοφάρμακα. Με βάση  τα αποτελέσματα, έχει ήδη σχεδιαστεί ένα αυτοματοποιημένο σύστημα το οποίο μπορεί να κατασκευαστεί σε μεγάλη κλίμακα για τη μη επιτόπια απορρύπανση εδαφών. 

Μέσω του 3ου Διαγωνισμού «Η Ελλάδα Καινοτομεί!», η ομάδα των ερευνητών που εκπροσωπεί ο Χρήστος Αγγελόπουλος επιθυμεί να αναδείξει τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας σε σύγκριση με τις συμβατικές μεθόδους απορρύπανσης εδαφών. Επίσης, έχουν την πρόθεση να έρθουν σε επαφή με τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας, με σκοπό τη διερεύνηση πιθανοτήτων εμπορικής εκμετάλλευσης της τεχνολογίας. 

Αυτό σημαίνει ότι η ομάδα θα μπορέσει να εφαρμόσει τους επόμενους στόχους της, δηλαδή την περαιτέρω έρευνα σε σχέση με:
- Την επίδραση διαφόρων παραμέτρων της διεργασίας στην απόδοση της απορρύπανσης, όπως είναι η ροή του αέρα, η υγρασία του εδάφους και η εφαρμοζόμενη τάση
- Την πλήρη κατανόηση των μηχανισμών οξείδωσης των ρύπων με τη χρήση της συσκευής πλάσματος
- Τις δοκιμές άλλων ειδών ρύπων, όπως για παράδειγμα τα απόβλητα των φαρμακοβιομηχανιών

Για τους ερευνητές του ΙΤΕ Πάτρας, η συμμετοχή τους στον 3ο Διαγωνισμό «Η Ελλάδα Καινοτομεί!» είναι παράθυρο από το οποίο μπορεί η κοινωνία να δει την επιχειρηματική κοινότητα και να αντιληφθεί τόσο την επιστημονική αξία όσο και τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης της τεχνολογίας. Επιπλέον, προσδοκούν να συμβάλουν στην πληροφόρηση και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης ως προς το πρόβλημα της ρύπανσης του υπεδάφους και την κατανόηση της σημαντικότητας του προβλήματος που σχετίζεται με τη διατροφική αλυσίδα, άρα και την ανθρώπινη υγεία. 

Τα επόμενα βήματα είναι τα σημαντικότερα, καθώς πρόκειται να κατασκευάσουν ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα σε μεγαλύτερη κλίμακα από αυτή του εργαστηρίου και να ιδρύσουν μια εταιρεία τεχνοβλαστού - δηλαδή μια εταιρεία spin–off, η δραστηριότητα της οποίας επικεντρώνεται στην εφαρμογή καινοτόµων επιχειρηματικών σχεδίων, καθώς και την εμπορική εκμετάλλευση γνώσεων που παράγονται σε ερευνητικά εργαστήρια, τεχνολογικούς φορείς και σε παραγωγικές μονάδες. Με τις εταιρείες τεχνοβλαστοί επιχειρείται η ουσιαστική σύνδεση της ερευνητικής δραστηριότητας µε την παραγωγική διαδικασία, µέσω της αξιοποίησης και εκμετάλλευσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Και αυτό είναι πιθανόν το κυριότερο απ’ όλα. Το βασικό μήνυμα είναι πως σήμερα είναι επιβεβλημένο περισσότερο από ποτέ να υπάρξει διασύνδεση της έρευνας των ελληνικών πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων με την οικονομία και την παραγωγή.
Share: